ESG กับธุรกิจไทย ทำไมโรงงานและอาคารเริ่มหันมาติดโซลาร์เซลล์

ถ้าคุณเป็นเจ้าของโรงงานที่ส่งออกสินค้าไปต่างประเทศ หรือดูแลอาคารขนาดใหญ่ที่ต้องรายงานผลประกอบการให้นักลงทุน คุณอาจเคยเจอคำถามแปลก ๆ จากลูกค้าหรือธนาคารแบบนี้มาก่อน เช่น "โรงงานของคุณใช้พลังงานหมุนเวียนสัดส่วนเท่าไหร่" หรือ "มีแผนลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกอย่างไรบ้าง" คำถามเหล่านี้ไม่ใช่เรื่องบังเอิญ แต่มาจากกระแสที่เรียกว่า ESG ซึ่งกำลังเปลี่ยนวิธีที่ธุรกิจไทยต้องทำงานไปอย่างเงียบ ๆ

ESG คืออะไร ทำไมอยู่ ๆ ทุกคนพูดถึง

ESG ย่อมาจาก Environmental (สิ่งแวดล้อม) Social (สังคม) และ Governance (ธรรมาภิบาล) เป็นกรอบที่ใช้ประเมินว่าธุรกิจดำเนินกิจการอย่างรับผิดชอบแค่ไหน ไม่ใช่แค่ดูกำไรขาดทุนอย่างเดียว ฝั่ง Environmental คือเรื่องที่เกี่ยวกับโซลาร์เซลล์โดยตรง เช่น การใช้พลังงาน การปล่อยก๊าซเรือนกระจก และการจัดการของเสีย

เรื่องนี้ไม่ได้มาจากความสมัครใจล้วน ๆ แต่มาจากแรงผลักดันหลายทาง ทั้งบริษัทแม่ในต่างประเทศที่กำหนดนโยบายให้คู่ค้าทำตาม ธนาคารที่เริ่มพิจารณาเรื่องความยั่งยืนประกอบการปล่อยสินเชื่อ และนักลงทุนที่มองหาบริษัทที่มีความเสี่ยงด้านสิ่งแวดล้อมต่ำ โรงงานที่ส่งออกไปยังตลาดยุโรปหรืออเมริกาจึงรู้สึกถึงแรงกดดันนี้ชัดเจนที่สุด เพราะบางประเทศเริ่มมีมาตรการที่เกี่ยวข้องกับคาร์บอนของสินค้านำเข้า แม้รายละเอียดจะซับซ้อนและเปลี่ยนแปลงได้ตลอด แนะนำให้ติดตามข้อมูลจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องโดยตรงแทนที่จะเชื่อตัวเลขที่แชร์กันต่อ ๆ มา

โซลาร์เซลล์เข้ามาช่วยตรงไหนของสมการ ESG

พูดง่าย ๆ คือ การติดตั้งโซลาร์เซลล์ทำให้โรงงานหรืออาคารใช้ไฟฟ้าจากแสงอาทิตย์แทนไฟฟ้าจากระบบที่พึ่งพาเชื้อเพลิงฟอสซิลบางส่วน ซึ่งเป็นหนึ่งในวิธีที่จับต้องได้และวัดผลได้ชัดที่สุดในด้านสิ่งแวดล้อม ต่างจากเรื่องสังคมหรือธรรมาภิบาลที่บางครั้งประเมินเป็นตัวเลขยาก การลดการใช้ไฟฟ้าจากระบบปกติสามารถแสดงเป็นข้อมูลที่นำไปรายงานในเอกสารความยั่งยืนขององค์กรได้โดยตรง

ตัวอย่างสมมติเพื่อให้เห็นภาพ: โรงงานผลิตชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์แห่งหนึ่งได้รับคำขอจากลูกค้าต่างประเทศให้แสดงแผนลดการปล่อยคาร์บอนภายในไม่กี่ปีข้างหน้า ทางโรงงานจึงเริ่มศึกษาการติดตั้งแผงโซลาร์บนหลังคาโรงงานที่มีพื้นที่ว่างอยู่แล้ว เพื่อผลิตไฟฟ้าใช้เองในเวลากลางวันซึ่งเป็นช่วงที่โรงงานเดินเครื่องจักรพอดี นี่คือตัวอย่างสมมติเพื่อให้เห็นวิธีคิดเท่านั้น ตัวเลขการลดต้นทุนหรือปริมาณคาร์บอนที่ลดได้จริงต้องคำนวณจากข้อมูลการใช้ไฟฟ้าจริงของแต่ละสถานที่

ไม่ใช่แค่โรงงาน อาคารสำนักงานก็อยู่ในสมการนี้

หลายคนคิดว่า ESG เป็นเรื่องของโรงงานใหญ่เท่านั้น แต่จริง ๆ แล้วอาคารสำนักงาน ห้างสรรพสินค้า หรือแม้แต่คอนโดมิเนียมที่บริหารจัดการแบบนิติบุคคล ก็เริ่มถูกถามคำถามคล้าย ๆ กันจากผู้เช่าที่เป็นบริษัทข้ามชาติ หรือจากนักลงทุนที่เข้ามาซื้อหุ้นกองทุนอสังหาริมทรัพย์ อาคารที่ติดตั้งโซลาร์เซลล์บนหลังคาเพื่อผลิตไฟฟ้าใช้เองในส่วนกลาง เช่น ระบบปรับอากาศหรือลิฟต์ จึงกลายเป็นจุดขายที่ช่วยเพิ่มความน่าสนใจให้กับอาคารในสายตาผู้เช่าที่ใส่ใจเรื่องนี้

สิ่งที่ต้องยอมรับคือ ESG ไม่ใช่กระแสชั่วคราว แต่เป็นทิศทางที่ธุรกิจไทยต้องปรับตัวตามในระยะยาว ไม่ว่าจะชอบหรือไม่ก็ตาม เพราะห่วงโซ่อุปทานระดับโลกเชื่อมโยงกันหมด ถ้าคู่ค้ารายใหญ่ในต่างประเทศกำหนดมาตรฐาน ซัพพลายเออร์ในไทยก็ต้องทำตามเพื่อรักษาความสัมพันธ์ทางธุรกิจไว้

สิ่งที่ควรรู้ก่อนตัดสินใจติดตั้งโซลาร์เพื่อ ESG

แม้โซลาร์เซลล์จะเป็นทางเลือกที่ชัดเจนในด้านสิ่งแวดล้อม แต่การตัดสินใจติดตั้งควรพิจารณาหลายปัจจัยประกอบกัน ไม่ใช่แค่เพราะอยากได้ภาพลักษณ์ที่ดี

• พื้นที่หลังคาและทิศทางแดด ต้องประเมินว่าพื้นที่ที่มีเพียงพอสำหรับขนาดระบบที่ต้องการหรือไม่ และโครงสร้างหลังคารับน้ำหนักเพิ่มได้หรือไม่
• รูปแบบการใช้ไฟฟ้า โรงงานที่เดินเครื่องกลางวันจะได้ประโยชน์จากโซลาร์เซลล์มากกว่าธุรกิจที่ใช้ไฟฟ้าหนักตอนกลางคืน
• การขออนุญาตและเชื่อมต่อกับระบบไฟฟ้า ควรตรวจสอบกับการไฟฟ้าในพื้นที่ของคุณเกี่ยวกับขั้นตอนและเงื่อนไขที่เกี่ยวข้อง เพราะรายละเอียดอาจแตกต่างกันไปตามประเภทผู้ใช้ไฟและพื้นที่
• การจัดทำรายงานเพื่อรองรับ ESG หากต้องการนำข้อมูลไปใช้รายงานจริง ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านความยั่งยืนประกอบด้วย ไม่ใช่แค่ติดตั้งระบบไฟฟ้าอย่างเดียว

เรื่องที่สำคัญมากคือ งานติดตั้งระบบไฟฟ้าโซลาร์เซลล์ควรดำเนินการโดยช่างหรือทีมที่มีความรู้และประสบการณ์เฉพาะทางเท่านั้น เพราะเกี่ยวข้องกับไฟฟ้าแรงดันสูงและการเชื่อมต่อกับระบบของอาคาร การติดตั้งที่ผิดพลาดอาจก่อให้เกิดอันตรายหรือความเสียหายต่อระบบไฟฟ้าทั้งหมด ไม่ควรให้ผู้ที่ไม่มีความเชี่ยวชาญลงมือทำเอง

เมื่อ ESG มาบรรจบกับการลดต้นทุนค่าไฟ

ข้อดีอีกอย่างที่ทำให้โซลาร์เซลล์ได้รับความนิยมในแง่ ESG คือมันไม่ได้เป็นแค่ "ต้นทุนเพื่อภาพลักษณ์" เหมือนมาตรการ ESG บางประเภทที่ไม่มีผลตอบแทนทางการเงินโดยตรง แต่การผลิตไฟฟ้าใช้เองยังช่วยลดค่าไฟฟ้าในระยะยาวไปพร้อมกัน ทำให้ผู้บริหารธุรกิจตัดสินใจง่ายขึ้น เพราะเป็นการลงทุนที่ตอบโจทย์ทั้งด้านต้นทุนและด้านความยั่งยืนในเวลาเดียวกัน ถึงอย่างนั้นก็ควรศึกษาข้อมูลราคาและเงื่อนไขการติดตั้งจริงจากผู้ให้บริการที่น่าเชื่อถือ แทนที่จะอ้างอิงตัวเลขระยะคืนทุนที่ไม่มีแหล่งที่มาชัดเจน

สำหรับใครที่อยากศึกษาข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับการติดตั้งโซลาร์เซลล์ในรูปแบบต่าง ๆ สามารถอ่านบทความอื่น ๆ เพิ่มเติมได้ที่ บล็อกของเรา

คำถามพบบ่อย

1. ธุรกิจขนาดเล็กต้องทำตาม ESG ด้วยหรือไม่
ขึ้นอยู่กับว่าธุรกิจของคุณอยู่ในห่วงโซ่อุปทานของบริษัทใหญ่ที่มีนโยบาย ESG หรือไม่ ถ้าเป็นซัพพลายเออร์ให้บริษัทข้ามชาติ มีโอกาสสูงที่จะถูกขอข้อมูลด้านนี้ในอนาคต แม้ตอนนี้ยังไม่ถูกถามก็ควรเริ่มศึกษาไว้ล่วงหน้า

2. ติดโซลาร์เซลล์แล้วถือว่าผ่านมาตรฐาน ESG เลยหรือไม่
ไม่ใช่ โซลาร์เซลล์เป็นส่วนหนึ่งของด้านสิ่งแวดล้อมเท่านั้น การประเมิน ESG ยังมีด้านสังคมและธรรมาภิบาลที่ต้องพิจารณาควบคู่กันไปด้วย

3. ต้องติดโซลาร์เซลล์ขนาดใหญ่แค่ไหนถึงจะช่วยเรื่อง ESG ได้
ไม่มีขนาดตายตัว ขึ้นอยู่กับพื้นที่หลังคาและปริมาณการใช้ไฟฟ้าของแต่ละสถานที่ แนะนำให้ให้ผู้เชี่ยวชาญลงพื้นที่ประเมินก่อนตัดสินใจ

สรุปแล้ว กระแส ESG กำลังผลักดันให้โรงงานและอาคารในไทยมองหาแหล่งพลังงานที่สะอาดขึ้น และโซลาร์เซลล์ก็เป็นคำตอบที่จับต้องได้จริงทั้งในแง่สิ่งแวดล้อมและต้นทุนค่าไฟ แต่การตัดสินใจติดตั้งควรอาศัยข้อมูลที่ถูกต้องและทีมงานที่เชี่ยวชาญ หากสนใจอยากทราบว่าพื้นที่ของคุณเหมาะกับการติดตั้งโซลาร์เซลล์แบบไหน ทีมงาน Solar Farm Mining ยินดีให้คำปรึกษาเบื้องต้นโดยไม่มีข้อผูกมัด

ภาพ: Giant Asparagus / Pexels